Decyzja o rozpoczęciu współżycia jest bardzo ważna, a jeszcze ważniejsza jest antykoncepcja, która uchroni nas przed niechcianą ciążą. Jest wiele metod antykoncepcji, z pośród których możemy wybrać najbardziej nam odpowiadającą.
Wyróżniamy cztery rodzaje antykoncepcji:
- naturalną
- chemiczną
- mechaniczna
- hormonalna
Naturalna metoda antykoncepcji nie wymaga od nas wkładu pieniężnego, ale jest mało skuteczna. Zaliczamy do niej:
- kalendarzyk małżeński
- stosunek przerywany
- metodę Billingsów (obserwację ślizu)
- metodę termiczną.
Kalendarzyk małżeński obliczamy w następujący sposób: od pierwszego dnia miesiączki liczymy 14 dni. Od tego odejmujemy i dodajemy 3 dni. Wtedy otrzymujemy dni płodne czyli pomiędzy 11 a 17 dniem mamy dni płodne. Wskaźnik Pearla: 20-24.
Metoda Bilingów polega na obserwacji śluzu. Jeśli śluz jest śliski, przejrzysty, szklisty, elastyczny i ciągnący się to jest to okres okołoowulacyjny czyli płodny. Natomiast jeśli śliz Jest nieprzejrzysty, mętny, kłaczkowaty, gęsty, przyczepny i nie ciągnący się to śluż poowulacyjny. Wskaźnik Pearla: 1-25.
Metoda termiczna polega na codziennym pomiarze temperatury w pochwie lub pod językiem. Należy mierzyć ją przed wstaniem z łóżka po co najmniej 6-7 godzinnym śnie. W pewnym momencie możemy zauważyć istotny wzrost temperatury o około 0,5 oC. Od tego dnia odejmujemy 6-8 dni i jest to okres przedowulacyjny płodny. Wskaźnik Pearla: 1-20.
Metoda chemiczna to użycie globulek i kremów plemnikobójczych.
Globulkę wkłada się do pochwy na 10 - 15 minut przed stosunkiem.
Krem wprowadza się do pochwy za pomocą specjalnego aplikatora dołączonego do opakowania. Plusem tego rodzaju antykoncepcji jest niewielki koszt oraz dostępność bez recepty. Minusy to niska skuteczność oraz możliwość uczuleń.
Wskaźnik Pearla: 2-30.
Metody mechaniczne są tanie i ogólnodostępne.
Prezerwatywa jest woreczkiem z cienkiej gumy lateksowej. Jest to środek jednorazowego użytku i nie może być wykorzystany podczas następnego stosunku. Prezerwatywa chroni również przed chorobami przenoszonymi droga płciową. Wskaźnik Pearla: 3,9-13,8.
Krążek pokryty kremem plemnikobójczym zakłada się na 2 godziny przed stosunkiem, wyjmuje 6 - 12 godzin po stosunku. Wskaźnik Pearla: 6-18.
Wkładki domaciczne (spirale) tę metodę antykoncepcji odradza się zwykle kobietom, które nie rodziły poleca zaś tym, które już urodziły dziecko i nie chcą lub nie mogą stosować pigułek hormonalnych. Czasami wywołuje dłuższe i obfitsze miesiączki, jednak w każdej chwili można z niej zrezygnować. Wskaźnik Pearla: 0,2-1.
Gąbka dopochwowa powinna być zakładana głęboko do pochwy, na krótko przed samym stosunkiem (powinna dokładnie pokrywać wejście do kanału szyjki macicy) i należy ją pozostawić na swoim miejscu, przez około 30 godzin. Przez cały ten czas gąbka zapewnia ochronę antykoncepcyjną, niezależnie od liczby odbytych stosunków płciowych. Trzeba jednak pamiętać, że nie można jej usuwać z pochwy przez co najmniej 12-24 godziny od ostatniego wytrysku, jaki miał miejsce w pochwie. Wskaźnik Pearla: 9-25.
Metoda hormonalna łagodzi bóle miesiączkowe, wpływa na cere. Może również wywołać wiele skutków ubocznych np. bole głowy, wymioty, biegunki, plamy na twarzy. Jest jedną z bardziej skutecznych metod jednak jest kosztowna.
Tabletki hormonalne mogą stosować wszystkie kobiety w każdym wieku po uprzednim zbadaniu przez lekarza. Ich działanie mogą jednak osłabić inne leki , takie jak antybiotyki czy wątrobowe. Pigułki jednofazowe o niskiej dawce, które zawierają taką samą ilość zarówno estrogenu jak i progestagenu we wszystkich 21 aktywnych pigułkach są nie tylko skuteczne i dobrze tolerowane, ale również mogą pomóc w problemach kosmetycznych takich, jak trądzik czy przetłuszczanie się włosów. Pigułki trójfazowe są również preparatami o "niskiej dawce". Cechą specjalną pigułek trójfazowych jest fakt, że zawierają one estrogen i progestagen w dawkach zmieniających się w zależności od dnia przyjmowania. POP czyli minipigułki, zawierają jedynie progestagen i to w bardzo niewielkiej dawce. Skuteczność tej pigułki wynika głównie z działania na błonę śluzową macicy , oraz, co ma jeszcze większe znaczenie, z pogrubienia warstwy śluzu w szyjce macicy. Wskaźnik Pearla: 1-4.
Tabletkę „po stosunku” należy zażyć do 72 godzin. Zawiera ona bardzo dużą dawkę gestagenu. Pierwszą tabletkę należy zażyć w ciągu 72 godzin po stosunku, po 8 godzinach jeszcze jedną. Podczas cyklu można zażyć nie więcej niż 4 takie pigułki. Wskaźnik Pearla: 5.
Sterylizacja polega u kobiety na wycięciu jajników lub podwiązaniu jajowodów, a u mężczyzn na podwiązaniu nasieniowodów. Sterylizacja jest najskuteczniejszą metodą antykoncepcyjną, jednak jest ona nieodwracalna - tzn. po jej zastosowaniu już nigdy nie może dojść do zapłodnienia. Wskaźnik Pearla: 0,04.
Powstały również nowe metody antykoncepcji.
Wszczep hormonalny wszczepia się pod skórę przedramienia. Z pręcików uwalnia się gestagen, który zapobiega jajeczkowaniu i zagęszcza śluz szyjkowy. Norplant działa natychmiast po wszczepieniu. Jest skuteczny 5 lat, potem trzeba go usunąć. Wskaźnik Pearla: 0,2-1,6.
Zastrzyk hormonalny zastępuje minipigułkę - zawiera gestagen. Wadą, w przypadku efektów ubocznych, jest niemożność odstawieni go z dnia na dzień. Wskaźnik Pearla: 0,3-1,2.
Jeanine - pigułka IV generacji oprócz małej dawki estrogenu zawiera dienogenest - nowy, syntetyczny żeński hormon - gestagen, który nie odkłada się w organizmie kobiety. Wskaźnik Pearla: 0,09-0,14.
Pierścień dopochwowy ma 5,5 cm średnicy i zrobiony jest z miękkiego tworzywa sztucznego. Wsuwa się go do pochwy pierwszego dnia miesiączki. Działa przez 90 dni, po czym należy go zmienić na następny.
Plaster antykoncepcyjny raz na tydzień przyklejasz plaster np. na ramię, pośladek, łopatkę czy brzuch. Plaster stopniowo uwalnia hormony, które przez skórę wnikają do krwi. Jest to kosztowny środek ok. 60zł/opakowanie – 3 sztuki. Wskaźnik Pearla: 1,0.
Wskaźnik Pearla
Wskaźnik Pearla informuje, jakie jest ryzyko zajścia w ciążę podczas stosowania określonej metody antykoncepcji. Gdy wskaźnik wynosi 1, oznacza to, że na 100 kobiet, które stosowały daną metodę antykoncepcyjną przez rok, w ciążę zaszła jedna. Im niższy jest wskaźnik Pearla, tym metoda jest skuteczniejsza.